Vooraf:

• Open de OAT-tool via https://oat.hisgis.nl, klik op ‘De invoermodule’ en log in
• Kies bovenin de juiste provincie en gemeente en ga bij ‘kies venster’ naar ‘percelen’

Invoeren van gegevens:

• • Voer onder elkaar voor ieder perceel de gegevens in (perceelnr, artikelnr, gebruik, oppervlakte, inkomen)
  • Koppel aan ieder perceel het juiste tarief en het juiste artikel (persoon, instantie, verwijzing)
  • Klik op ‘Afronden’ als de hele gemeente klaar is

1.  Vraag een account aan
   Je krijgt van het projectteam een inlognaam en wachtwoord toegestuurd. Ga vervolgens naar de website, klik op ‘De invoermodule’ en log in met deze gegevens.

2.  Vraag een gebied aan
Iedere vrijwilliger krijgt een eigen gemeente, zodat niet meerdere mensen aan dezelfde gemeente werken. Ga bovenaan naar de juiste provincie en de juiste gemeente en klik onder ‘kies venster’ op ‘percelen’. 

Als het goed is heb je bovenin de juiste provincie en gemeente gekozen. Bij ‘kies venster’ kies je voor ‘percelen’.  Je krijgt nu een overzichtstabel van alle scans te zien voor de gekozen gemeente.

De eerste regel is het titelblad; hier hoeven we niets mee te doen. We hebben twee zaken nodig:

1. De scan van de OAT openen
Voor elke gemeente is de OAT opgeslagen op meerdere scans, meestal begint dit bij A001. Elke scan bevat een tabel met ongeveer 35 percelen. Klik op de scan die je wilt verwerken (werk van boven naar beneden, dus start met A001). In de kolom ‘percelen’ zie je voor elke scan hoeveel percelen er al zijn ingevoerd. Zo zie je welke scans al gedaan zijn en waar je het dus weer kunt oppakken.

Als je op het nummer van de scan klikt, opent de scan in een nieuw venster. Met het paneeltje linksboven in je scherm kun je het contrast en helderheid aanpassen. Daarna kun je dit venstertje sluiten met het grijze minteken rechtsboven in de hoek (en weer oproepen met het plusje).

2. De invultabel openen
Je opent de invultabel door op ‘GEGEVENS’ te klikken links van de scan die je wilt gaan invoeren. Er verschijnt dan een invultabel onder dit venster.

Tips

Twee schermen
Het is handig om met twee schermen te werken, waarbij je op het ene scherm de invultabel zet en op het andere scherm de scan. Als je geen twee schermen hebt, kun je het beste je scherm in tweeën delen en op de ene helft van je scherm de scan zetten en op de andere helft de invultabel. Zie hieronder bij ‘veelvoorkomende vragen’ hoe je je scherm in twee delen kunt splitsen. 

Venster minimaliseren
Het venster waarin je scans kunt aanklikken kun je verkleinen met de grijze minteken rechtsboven. Dit wordt dan een grijs plusteken. Daarmee kun je het venster altijd weer openen.

Volgende scan

Je kunt naar de volgende scan gaan door in het venstertje te klikken op het nummer van de volgende scan. Dit kan echter ook door in het venster waarin de scan openstaat de volgende in de rij te selecteren in het opzoeklijstje (open eerst met het plusje het venstertje):

Automatisch doornummeren

Je kunt de perceelnummers in de invultabel automatisch laten invullen door rechtsboven het schuifje naast ‘auto pnr:’ aan te zetten en dan linksboven te klikken op de blauwe knop ‘Ververs’.

Het doel is om de gegevens die in de scan staan, over te typen in de invultabel. Hieronder de lijst met gegevens die we overnemen, op volgorde van links naar rechts*:

1. Perceelnr = kolom ‘N° der percelen op het kadastrale plan’ in OAT
Dit nummer begint bij 1 en loopt steeds verder op. Soms is er sprake van een toevoeging (of suffix) aan het nummer, bijvoorbeeld 132a of 132bis. Dit dient altijd aaneengesloten te worden geschreven, met kleine letters.

2. Artnr (artikelnummer) = kolom ‘Artikel van den Perceelsgewijzen Kadastralen Legger’ in OAT
Dit nummer hoort bij de eigenaar van het perceel en staat op de scan na de naam/beroep/woonplaats van de eigenaar. Ook hier is er soms sprake van een toevoeging. Vaak hebben personen meerdere percelen en staat er op de scan ‘idem’ of twee aanhalingstekens. Zet dan steeds het bijbehorende nummer in de tabel.

3. Gebruik = kolom ‘Soort der eigendommen’ in OAT
Dit is de soort grond, zoals weiland of huis en erf. Gebruik kleine letters en neem de tekst exact over. Alleen als er een afkorting staat waarvan heel duidelijk is wat ermee bedoeld is, schrijf je het uit. Staat er bijvoorbeeld ‘bouwl’ of ‘weil.d’ dan noteer je dat als ‘bouwland’ en ‘weiland’. En ‘bosch hakht’ neem je over als ‘bosch hakhout’, want dat is eigenlijk wat er staat. Maar je mag niet gaan gokken, want misschien betekenen dingen wel iets anders dan je denkt.  Als er bijvoorbeeld ‘weideland’ staat, mag je dat niet standaardiseren naar ‘weiland’, want misschien betekent het wel iets anders. Voer dus gewoon ‘weideland’ in. En als er ‘weide’ staat, mag je er niet van uitgaan dat dit een afkorting is voor ‘weideland’, maar voer je gewoon ‘weide’ in. 

4. Opp (oppervlakte) = kolom ‘Inhoudsgrootte van ieder perceel’ in OAT
In deze kolom wordt de oppervlakte weergegeven van het perceel. De waarde wordt op de scan getoond in maximaal drie subkolommen (b,r,e (bunder, roede, el))*. Wij voeren dit in als één waarde en gebruiken geen komma’s of punten als we het invoeren (dit gebeurt daarna automatisch, waardoor de punt altijd op de goede plek staat). Voorbeelden:

b=    r=14  e=80 > wij vullen in 1480
b=2  r=14  e=80 > wij vullen in 21480
b=0  r=14  e=80 > let op! De voorloopnul vul je niet in! Dus wij vullen in 1480
b=    r=14  e=     > let op! Soms staat er bij e niks ingevuld (of alleen ” of een streepje), maar wel bij r. Dan vul je in: 1400

*Het gaat hier om decimale eenheden; 1 el = 1m2, 1 roede = 100 el, en 1 bunder = 100 roede.

5. Aftrek = kolom ‘Bedrag van den aftrek wegens polder- en dijkslasten’ in OAT**
Dit is het bedrag van aftrek wegens polderlasten, opgegeven in cent. Dat is een losse kolom in de OAT, helemaal aan de rechterkant, vlak voor het belastbaar inkomen van ieder perceel. Soms is die kolom niet aanwezig. Dat hangt af van de specifieke “versie” van de OAT. Als in deze kolom in de OAT een bedrag staat ingevuld, neem het dan over in de kolom ‘aftrek’. 

6. Ink. (belastbaar inkomen) = kolom ‘Belastbaar inkomen van ieder perceel Ongebouwd’ in OAT
In deze kolom wordt het bedrag genoemd dat betaald moest worden voor het betreffende perceel (het belastbare inkomen van het perceel, dus niet van de persoon). Gebruik de linkerkolom met de titel ‘ongebouwd’. De waarde wordt getoond in twee subkolommen (f, c, wat staat voor florijnen en decimale centen). Net als bij de oppervlakte voeren we dit in als één waarde en gebruiken we geen komma’s of punten.

f=14  c=80 > wij vullen in 1480
f=      c=80 > wij vullen in 80
f=00  c=80 > let op! De nul vooraf vul je niet in! Dus wij vullen in 80
f=14  c=     > let op! Soms staat er bij c niks ingevuld (of alleen ” of een streepje), maar wel bij f. Dan vul je in: 1400

7. Ink.geb. (belastbaar inkomen gebouwen) = kolom ‘Belastbaar inkomen van ieder perceel Gebouwd’ in OAT
Voor deze kolom geldt hetzelfde als voor bovenstaande kolom, alleen gebruiken we nu de kolom ‘gebouwd’. Staat er niks ingevuld bij deze kolom? Dan vul jij ook niks in. Let op: in deze kolom wordt standaard de subkolom c leeg gelaten, dus alle bedragen moet je overnemen met 2 nullen erachter.

* Je kunt ook verticaal werken, dus een aantal percelen of een heel blad van boven naar beneden overtypen, per kolom. Dan hoef je op de scan niet steeds van links naar rechts te scrollen. Zorg dan wel dat je alle rijen die je doet afmaakt, want je werk wordt pas opgeslagen als de rijen compleet zijn ingevuld. 

** Niet alle OAT’s hebben deze kolom. Dit verschilde per gebied. Als je deze kolom niet ziet, hoef je hem dus ook niet over te nemen. Zie https://wiki.hisgis.nl/wiki/OAT#Model voor meer informatie over de verschillende OAT-modellen. 

Soms heeft een perceel twee nummers, zoals op onderstaande afbeeldingen:

Perceel 704 en 705 horen bij elkaar

Perceel 30 en 31 horen bij elkaar

In zo’n geval selecteer je de regel van het perceel en klik je rechts in het venster op het plusje naast ‘ExtraPerceelnrs’. Je kunt dan het tweede nummer daar invoeren (zoals hieronder 31) en opslaan met het vinkje. 

In de lijst met percelen sla je vervolgens het tweede nummer (31) gewoon over, zoals hieronder:

Er staan vaak aanhalingstekens in de kolommen van de OAT, maar deze kunnen verschillende dingen betekenen!

• In kolommen met tekst betekenen de aanhalingstekens over het algemeen ‘idem’ (zelfde als de rij erboven).
• In kolommen met cijfers betekenen de aanhalingstekens over het algemeen ‘nul’ (dus geen bedrag). 

Zie onderstaande voorbeelden. 

De aanhalingstekens in kolommen 5 t/m 9 (gegevens eigenaar) geven aan dat percelen 2, 3 en 4 van dezelfde eigenaar zijn als perceel 1.

Soms wordt voor ‘idem’ ook ‘id’ geschreven, zoals hier in kolom 14.

In kolom 30 (Belastbaar inkomen gebouwd) betekenen de aanhalingstekens ‘nul’. Er is dus geen gebouwd tarief.

Dit geldt ook voor de kolom Aftrek! In dit voorbeeld is de aftrek dus niet hetzelfde als in de rij erboven (987), maar nul (geen aftrek)!
Je kunt dit ook zien aan de bedragen (het bedrag vóór aftrek is 3 en het bedrag ná aftrek is nog steeds 3, dus er is niks afgetrokken).

 Voor elke gemeente zijn reeds de tariefsoorten en tarieven ingevoerd. Voor elke gemeente zijn er twee soorten tarieven:

• ongebouwde tarieven (zoals bouwland of weiland) > kunnen klasse 1 t/m 5 hebben
• gebouwde tarieven (zoals huizen) > kunnen meer dan 5 klassen hebben

Als alle gegevens van het perceel zijn ingevoerd, moet je de ingevulde bedragen in de kolommen ‘ink.’ en (eventueel) ‘ink. geb.’ nog koppelen aan de juiste tariefsoort. Dit doe je als volgt.

• Selecteer de rij van het perceel. Je ziet dat het veld onder ‘ink.’ nog oranje is omdat het nog niet gekoppeld is aan een tariefsoort.
• Rechts van de invultabel zie je gegevens over het perceel staan, waaronder een kopje ‘Tarieven’. 
• Hier wordt een voorstel gedaan voor een tariefsoort en bedrag op basis van de door jou ingevoerde oppervlakte, aftrek en belastbaar inkomen.
  
  
• Als er niet automatisch een voorstel wordt gedaan, kun je zelf in het opzoeklijstje zoeken naar het juiste tarief (bijvoorbeeld ‘bouwland 2e klasse’) en kijken of het bedrag inderdaad overeenkomt met het bedrag in de kolom ‘ink.’
• Bij ongebouwd is de opbrengst een rekensom in relatie tot oppervlak, bij gebouwd een vast (forfaitair) bedrag.
• Als de geselecteerde tariefsoort klopt met het bedrag, klik dan op het vinkje rechts ervan zodat het wordt opgeslagen. De velden ‘opp’ en ‘ink.’ worden nu wit.
• Als er geen tariefsoort gevonden wordt, heb je misschien een foutje gemaakt bij het overnemen van oppervlakte, aftrek of belastbaar inkomen. Kijk dit eerst na. Zie verder hieronder voor mogelijke oorzaken.
• Als er ook een bedrag is ingevoerd in de kolom ‘ink.geb.’, koppel dan een tweede tarief aan het perceel. Dit doe je door bij Tarieven op het blauwe plusje te klikken en in de tweede regel de tariefsoort voor het gebouw te kiezen en op te slaan met het vinkje.
  
  
• Als de juiste tariefsoort er niet tussen staat of je komt er om een andere reden niet uit, leg dit dan voor in kanaal #oat-invoer in Slack of maak een issue aan bij het perceel (zie onder).

Gebouw onbelast
Soms staat er voor een gebouw niks ingevuld in de kolom ‘Belastbaar inkomen voor ieder perceel Gebouwd’, maar staat er in de kolom ‘Klassering der eigendommen – Gebouwde’ het woord ‘onbelast’ of ‘onb’. In dit geval doe je het volgende:

• Vul een 0 in als bedrag in de kolom ‘ink. geb.’
• Kies als tweede tariefsoort ‘Onbelast – gebouwd’:

Geen gebouw
Als er geen gebouwd inkomen is en er staat ook geen ‘onbelast’ onder de klassering der gebouwde eigendommen, dan is het perceel waarschijnlijk een kade of iets anders dat niet als gebouw wordt belast. het systeem geeft dan wel een roze markering met de foutmelding ‘Geen gebouwen en geen “Geengebouw” vink’:

Je kunt dan het hokje voor ‘geen gebouw’ aanvinken boven het kopje Tarieven:

De foutmelding zal verdwijnen nadat je het vinkje hebt gezet en op de knop ‘Ververs’ hebt geklikt links bovenaan de tabel met percelen:

Tariefsoort ‘oppervlakte der gebouwen’
Percelen met een gebouw erop of waar een gebouw op had kunnen staan, zoals een erf, vallen onder het tarief ‘oppervlakte der gebouwen’. Dit is een ongebouwd tarief (al voelt dat misschien tegenstrijdig). Het is een beetje een restcategorie voor alles wat niet duidelijk onder één van de andere specifiekere groepen valt. Het is moeilijk te definiëren, maar je kunt bijvoorbeeld denken ‘er had een huis op kunnen staan’, ‘bebouwde kom’, ‘bestraat gebied’. Je kunt natuurlijk ook zien of het berekende tarief van deze tariefsoort overeenkomt met wat je hebt ingevuld onder ‘ink.’. 

Perceelsverwijzing
Soms wordt er in de kolom ‘Klassering der Eigendommen – Gebouwde’ verwezen naar een ander perceel. Dan kun je een perceelsverwijzing opnemen via het plusje naast PerceelVerwijzingen (te vinden in het lijstje onder Tarieven).

Het kan zijn dat je in het opzoeklijstje onder Tarief bij het juiste grondgebruik en klasse (zie scan van OAT) een bedrag ziet staan dat net iets afwijkt van het door jou ingevoerde bedrag. Dit kan drie redenen hebben:

• Je hebt het bedrag niet goed gelezen/overgenomen. Je hebt bijvoorbeeld ’73’ getypt, maar in het opzoeklijstje staat bij de betreffende categorie ’78’. In dit geval staat er in de OAT waarschijnlijk ook 78, heb je de 8 voor een 3 aangezien en dus een tikfoutje gemaakt. Verander het bedrag dan in 78.
  
• Het bedrag in het opzoeklijstje wijkt 1, 2 of 3 cent af van het bedrag in de OAT. Je hebt bijvoorbeeld 69 overgenomen uit de OAT, maar in het opzoeklijstje staat 70. Dat komt voor en heeft te maken met hoe het bedrag werd berekend of afgerond. Laat in dit geval altijd het bedrag uit de OAT in de tabel staan (!) en klik in het opzoeklijstje op het juiste tarief (dus in dit geval 70).

• Het perceel is verdeeld over 2 klassen. In een verhouding (de helft, een derde, een kwart…) valt een deel van het perceel onder de eerste klasse van de Tariefsoort, en een deel onder een andere klasse. In zo’n geval voeg je twee tariefsoorten toe en voer je per tariefsoort de juiste oppervlakte in (zie veldje opp. rechts van de tariefsoort – dit kun je wijzigen).

• Een duidelijke rekenfout/optelfout. Voorbeeld: de twee bedragen van een perceel met gesplitste klassen zijn verkeerd bij elkaar opgeteld in de kolom inkomen. Zie plaatje hieronder als voorbeeld (1,72 + 1,11 zou 2,83 moeten zijn, maar er staat 2,88). 

In zo’n geval neem je over wat er in de OAT staat (ook al denk je dat dit niet klopt), en maak je een issue aan bij het perceel waarin je aangeeft dat je denkt dat er een rekenfout is gemaakt en het inkomen 2,83 zou moeten zijn.

Wat je ook kunt doen, is de artikellegger opzoeken om te kijken wat daar voor kadastraal inkomen geregistreerd staat. In het geval van dit voorbeeld staat daar duidelijk 2,83. Daarom kunnen we in dit geval een bedrag van 2,83 invoeren en op het perceel een issue toevoegen dat in de OAT foutief 2,88 staat geschreven maar in de legger de juiste optelling van 2,83. 

Beide opties zijn goed. Het belangrijkste is dat je in dit soort gevallen een issue aanmaakt op het perceel, zodat geregistreerd staat dat er iets niet klopt. 

Het hoeft niet altijd zo te zijn dat het grondgebruik overeenkomt met de tariefsoort. Dat kan voorkomen omdat er bij grondgebruik werd ingevuld wat de meter aantrof in het veld, terwijl de belastingklasse aangeeft hoe het perceel belast werd.

Het grondgebruik mag je dus nooit corrigeren – je moet gewoon overnemen wat er in de OAT staat!

Toelichting en voorbeelden:

• De Tariefsoort geeft aan wat een perceel gemiddeld opbrengt over een lange periode gerekend, inclusief alle wisselteelten en dergelijke. Dat is dus heel fundamenteel de essentie van het perceel.
• Het grondgebruik in de OAT hoort echter precies aan te geven wat een taxateur heeft aangetroffen in het veld. Dus als er toevallig een overstrominkje was op het moment van taxatie, staat in de OAT misschien wel “water”, terwijl de tariefsoort ‘bouwland’ is. Dat is niet gek of afwijkend, maar precies wat we verwachten.
• Hetzelfde heb je in de zogenaamde agrarische veenontginningen van Nederland. Kenmerkend daarvoor is dat die matig arme zandgrond te snel uitgeput raakt van continue teelt van graan of zo. Dus in een wisselteelt, moeten ze om de zoveel jaar de grond laten “uitrusten” door het land een jaar (om de 5 jaar of zo) braak te laten liggen (dat heet “te braken”), of als de grond iets beter is, het af en toe even met gras in te zaaien. Dan heb je dus dat de taxateur op dat perceel ‘weiland’ aantreft, en dat in de OAT laat optekenen, maar dat het toch echt gaat om reguliere wisselteelt van bouwland en dus ook als tariefsoort ‘bouwland’ wordt aangeslagen.

Als het veld waarin je het artikelnummer hebt ingevoerd (tweede kolom) roze gemarkeerd is, dan is dit artikelnummer nog niet gekoppeld aan een rechtspersoon. Dit moet je dan nog doen. De uitgebreide beschrijving vind je hieronder. In het kort werkt het als volgt:

1. Selecteer de rij van het perceel.
2. Rechts van de invultabel zie je gegevens over het perceel staan met bovenaan de roze melding ‘GEEN EIGENAAR!’
3. Klik hieronder op het juiste blauwe icoontje om een rechtspersoon aan te maken en het artikelnummer hieraan te koppelen: poppetje voor persoon, gebouw voor instantie of drie poppetjes voor verwijzing (relatie tot een persoon).
4. Zoek altijd eerst of de betreffende persoon/instantie/verwijzing al bestaat! Zo niet, maak dan een nieuw item aan, zoals hieronder beschreven.

Tip: Als je de naam of beroep van de rechtspersoon in de OAT niet kunt lezen, kun je dit nazoeken in de Kadastrale Archiefviewer. Zie kopje ‘Veelvoorkomende vragen’ voor verdere uitleg.

Persoon

• Ga op de regel van het betreffende perceel staan.
• Klik onder de melding ‘Geen eigenaar!’ op het meest linkse blauwe icoontje (poppetje – ‘persoon als eigenaar’).
• Het venster ‘Koppelen persoon’ opent.
• Zoek eerst in de blauwe filtervelden of de persoon in kwestie al bestaat. Als je enkele letters van bijvoorbeeld de achternaam intypt, start het zoeken vanzelf.
• Zo ja, selecteer deze persoon dan en klik op de blauwe knop ‘Koppelen’ om hem/haar te koppelen aan het artikelnummer.
• Zo nee, klik dan op de blauwe knop ‘invoeren nieuwe persoon’. Een nieuw paneel opent bovenin beeld.
• Vul hier de velden in die je weet (achternaam, voornaam, en eventueel voorvoegsel, Jr/Sr, beroep (met kleine letter!), woonplaats en straat).
• Klik daarna op het vinkje rechts om op te slaan (het oranje kader om de velden heen wordt wit) en dan op de blauwe knop ‘Koppelen’.
• Het scherm springt nu terug naar de invultabel met percelen. LET OP: je bent automatisch teruggesprongen naar het bovenste perceel in de tabel.
• Klik op de regel van het perceel waar je mee bezig was en je ziet dat het veld ‘artnr’ niet meer roze gemarkeerd is en dat er rechts in beeld staat dat de eigenaar nu gekoppeld is.

Instantie koppelen

• Ga op de regel van het betreffende perceel staan.
• Klik onder de melding ‘Geen eigenaar!’ op het twee blauwe icoontje (gebouwtje – ‘instantie als eigenaar’).
• Het venster ‘Koppelen instantie’ opent.
• Zoek eerst in het blauwe filterveld ‘naam’ rechtsonder of de instantie in kwestie al bestaat. Als je enkele letters intypt, start het zoeken vanzelf.
• Zo ja, selecteer deze instantie dan en klik op de blauwe knop ‘Koppelen’ om deze te koppelen aan het artikelnummer.
• Zo nee, voer dan in het paneel bovenin beeld een nieuwe instantie in. Kies hier indien van toepassing ‘gezindte’ en ’type’, vul bij ‘naam’ in wat er in de kolom ‘Voornamen’ staat in de OAT en bij ‘plaats’ wat er in de kolom ‘Namen’ staat in de OAT.

   

  

  In dit voorbeeld vul je dus in:
  – type: ‘armen’
  – naam: ‘de Groote Armen van’
  – plaats: ‘Noordeloos’

Let op: In dit voorbeeld neem je de tekst ‘de Groote Armen van’ helemaal over. Als de tekst echter al geheel gedekt wordt door het gekozen gezindte en/of type, dan laat je het veld ‘naam’ leeg. Voorbeeld: ‘De Hervormde Kerk van Noordeloos*’ > als je bij gezindte ‘hervormd’ kiest en bij type ‘kerk’, dan heb je de naam gedekt en typ je deze niet nogmaals in (want dan komt het er dubbel te staan). 

• Klik daarna op het vinkje rechts om op te slaan (het oranje kader om de velden heen wordt wit) en dan op de blauwe knop ‘Koppelen’ (twee pijltjes).
• Het scherm springt nu terug naar de invultabel met percelen. LET OP: je bent automatisch teruggesprongen naar het bovenste perceel in de tabel.
• Klik op de regel van het perceel waar je mee bezig was en je ziet dat het veld ‘artnr’ niet meer roze gemarkeerd is en dat er rechts in beeld staat dat de eigenaar nu gekoppeld is.

*Let op: Er was destijds geen verschil tussen hervormd en gereformeerd. Daarom is alleen hervormd in het opzoeklijstje opgenomen. Je kunt dus altijd kiezen voor hervormd, ook als er gereformeerd in de OAT staat.

Verwijzing – uitleg met bovenstaand voorbeeld ‘Helm, de Erven Elias’

• Dit is een verwijzing in de vorm ‘A van B’. In het voorbeeld is ‘de Erven’ dan A en ‘Elias Helm’ B. Een ander veel voorkomend voorbeeld is ‘Kinderen van’. 
• Klik onder de melding ‘Geen eigenaar!’ op het blauwe icoontje met drie poppetjes (‘verwijzing als eigenaar’).
• Rechtsboven opent een klein venster waarin je de juiste relatie selecteert, in dit geval ‘ERVEN_VAN’ (staat al goed).

• Klik vervolgens op het blauwe knopje ernaast (‘persoon waarnaar verwezen wordt’). Het venster ‘Koppelen persoon’ opent.
• Hier ga je persoon B koppelen, in dit geval dus Elias Helm.
• Zoek eerst in de blauwe filtervelden of de persoon in kwestie al bestaat. Als je enkele letters van bijvoorbeeld de achternaam intypt, start het zoeken vanzelf.
• Zo ja, selecteer deze dan en klik op de blauwe knop ‘Koppelen’.

• Zo nee, klik dan op de blauwe knop ‘invoeren nieuwe persoon’. Een nieuw paneel opent bovenin beeld.
• Vul hier de velden in die je weet (achternaam, voornaam, en eventueel voorvoegsel, Jr/Sr, beroep (met kleine letter!), woonplaats en straat).
• Klik daarna op het vinkje rechts om op te slaan (het oranje kader om de velden heen wordt wit) en dan op de blauwe knop ‘Koppelen’.
• Het scherm springt nu terug naar de invultabel met percelen. LET OP: je bent automatisch teruggesprongen naar het bovenste perceel in de tabel. Klik op de regel van het perceel waar je mee bezig was (68).
• Je ziet dat het veld ‘artnr’ nu wit is en dat rechts in beeld de juiste informatie achter het artikelnummer staan:

  

Verwijzing – uitleg met bovenstaand voorbeeld ‘Catharina Keijzer weduwe van Jan Ruygrok, rentenierster, Haarlem’

• Een persoonsverwijzing werkt in de vorm ‘A relatie tot B’. In het voorbeeld is Catharina Keijzer A en Jan Ruygrok B.
• Klik onder de melding ‘Geen eigenaar!’ op het blauwe icoontje met drie poppetjes (‘verwijzing als eigenaar’).
• Rechtsboven opent een klein venster waarin je de juiste relatie selecteert, in dit geval ‘WEDUWE_VAN’.
• Klik vervolgens op het blauwe knopje ernaast (‘persoon waarnaar verwezen wordt’). Het venster ‘Koppelen persoon’ opent.
• Hier koppel je persoon B, in dit geval dus Jan Ruygrok.
• Zoek eerst in de blauwe filtervelden of de persoon in kwestie al bestaat. Als je enkele letters van bijvoorbeeld de achternaam intypt, start het zoeken vanzelf.
• Zo ja, selecteer deze dan en klik op de blauwe knop ‘Koppelen’ (twee pijltjes die rondgaan).
• Zo nee, klik dan op de blauwe knop ‘invoeren nieuwe persoon’. Een nieuw paneel opent bovenin beeld.
• Vul hier de velden in die je weet (achternaam, voornaam, en eventueel voorvoegsel, Jr/Sr, beroep (met kleine letter!), woonplaats en straat).
• Klik daarna op het vinkje rechts om op te slaan (het oranje kader om de velden heen wordt wit) en dan op de blauwe knop ‘Koppelen’ (twee pijltjes).
• Het scherm springt nu terug naar de invultabel met percelen. Check of je op de regel staat van het perceel waar je mee bezig was (41).
• Je ziet dat het veld ‘artnr’ nu wit is en dat rechts in beeld de eigenaar gekoppeld is. Het artikel is echter nog niet compleet.
• Klik op het rechter icoontje (met het pijltje) om naar het betreffende artikel te gaan (‘naar artikel 84’).
• Het venster ‘artikelen’ opent met het betreffende artikel in beeld.
• Rechts in beeld zie je de gekozen relatie staan (WEDUWE_VAN) en daarnaast de naam van persoon B (Jan Ruygrok).
• Klik op het icoontje met het pennetje links van de relatie (WEDUWE_VAN).
• Nu ga je de naam van A invoeren (Catharina Keijzer). Zoek eerst via de blauwe filtervelden of ze al bestaat.
• Zo niet, open dan het venster ‘nieuwe persoon invoeren’ en vul de velden in die bekend zijn (in dit geval achternaam, voornaam, beroep (rentenierster) en woonplaats (Haarlem)).
• Klik op het vinkje rechts om op te slaan.
• Klik dan links op de blauwe knop ‘Koppelen’.
• Je springt terug naar het venster ‘artikelen’ en ziet dat de koppeling gelukt is (onder ‘rechtspersonen’ in de tabel links zie je beide namen én de relatie staan):

• Klik op het vinkje rechts hiervan om op te slaan.
• Ga via ‘kies venster’ bovenin terug naar ‘percelen’.
• Klik op het perceel waar je mee bezig was.
• Je ziet nu rechts in beeld de juiste informatie achter het artikelnummer staan:
  

Soms staat er bij een artikel ‘Consorten’, soms ook afgekort als cons. of c.s.. Dat komt eigenlijk van de aanduiding “cum suis” (letterlijk vertaald: met de zijnen), die ze dus zo vertalen dat de letters cs overeenkomen. Ook zie je vaak de “echte” vertaling: mede-eigenaren. Voorbeeld:

In zo’n geval doe je na het koppelen van het artikel aan de persoon of instantie het volgende*:

• Zorg dat je op de regel staat van het betreffende perceel.
• Rechts in beeld zie je de beschrijving van het artikel.
• Klik daaronder op het rechter icoontje (met het pijltje) om naar het betreffende artikel te gaan.
• Het venster ‘artikelen’ opent met het betreffende artikel in beeld.
• Zet een vinkje in de kolom ‘consorten’

• Klik rechts op het vinkje om op te slaan
• Ga via ‘kies venster’ terug naar ‘percelen’
• Als je nu op het betreffende perceel klikt, zie je rechts in beeld dat consorten is toegevoegd aan de beschrijving van het artikel als [cs]:

* Let op: Als de naam/namen van consorten/mede-eigenaren ook genoemd worden in de OAT, dan moet je deze ook invoeren door extra rechtspersonen aanmaken als mede-eigenaar. Zie kopje hieronder. 

Soms staat er bij een perceel een mede-eigenaar (of meerdere) genoemd. Of er staat ‘Regt van opstal’. Dit is een klassieke bezitsconstructie die je tegenkomt voor bijvoorbeeld huizen op een dijk, waar iemand het recht kan hebben over alles OP de grond (de opstal), maar niet het recht op de grond zelf.

In de OAT-tool is dit zo opgelost dat je voor één Artikel meerdere Rechtspersonen kunt toevoegen. Je kunt dus de MEDEEIGENAAR of degene die RECHTVANOPSTAL heeft ook invoeren. De andere soorten zijn CURATOR,ERFPACHTER, VRUCHTGEBRUIKER, VISSERIJ, OVERVAART en OVERPAD.

Voorbeeld met twee rechtspersoon die RECHTVANOPSTAL heeft:

In dit geval is de Eigenaar van perceel 142 ‘Jan van der Star en consorten’ en hebben ‘de erven van Jan Zwanenburg en consorten’ recht van opstal. Samen vormt deze constructie Artikel 184. 

Dit zetten we als volgt in de OAT-tool:

•  Selecteer perceel 142, waar je als artikelnummer 184 hebt ingevoerd.
• Koppel op de gebruikelijke wijze als Eigenaar Jan van der Star en consorten, zodat je bovenaan het volgende ziet staan, en klik op het rechter blauwe knopje om het venster van het Artikel te openen:

• Rechts in beeld zie dat je dit artikel nu één Rechtspersoon heeft, namelijk Jan van der Star als Eigenaar. 
• Klik nu bovenaan op het juiste blauwe knopje om een tweede Rechtspersoon toe te voegen. In dit geval gaat het om een verwijzing (Erven van), dus het rechter blauwe knopje, maar meestal zal het een persoon zijn. De derde optie is een instantie. 

• Het venster met personen opent.
• Selecteer de juiste persoon (Jan Zwanenburg) of voer deze als nieuwe persoon in.
• Klik op Koppelen.
• Je komt terug in het venster met Rechtspersonen.
• Kies nu de juiste rol voor deze Rechtspersoon, in dit geval RECHTVANOPSTAL:

• Kies vervolgens de juiste verwijzing (in dit geval ERVEN_VAN)
• Klik tot slot op het vinkje rechts om de tweede Rechtspersoon op te slaan:

• Je ziet nu links in het venster van het Artikel de juiste informatie staan
• Zorg dat het vinkje bij Consorten is aangevinkt (zo niet, doe dit dan alsnog en sla op met het vinkje rechts)
• Klik op het perceelnummer om terug te keren naar het venster met percelen:

Soms staat er achter de naam van de eigenaar geen artikelnummer genoteerd in de OAT. Zie onderstaand voorbeeld waar achter Wouter van Kleef geen artikelnummer staat:

Je kunt dan in de artikellegger (alfabetische naamlijst) van deze gemeente opzoeken wat het artikelnummer zou moeten zijn (zie instructies hieronder).

In dit voorbeeld vind je daar dat Wouter van Kleef artikel 83 is:

Komt het vaker voor in een bepaalde gemeente, dan kun je ook overwegen om voor deze gemeente eerst alle artikels toe te voegen aan de OAT-tool op basis van de artikellegger. Je stopt dan met het toevoegen van artikels op het moment dat je bij de letter Z bent aangekomen (anders ga je oneindig lang door met ook veel recentere artikels).

Dit is hoe je de artikellegger opzoekt:

• Ga naar mijn.kadaster.nl
• Kies voor ‘Login met Mijn Kadaster account’
• Login met inlogcode HisGIS en wachtwoord $2H%vP@tR.r*Xba
• Klik op ‘Ga naar Kadaster Archiefviewer’
• Kies documentsoort ‘Legger-rest’
• Zoek op de betreffende gemeente
• Open Reeks 1 van de Naamlijst
• Hier vind je alle artikels van de betreffende gemeente op alfabet en beginnend bij nummer 1.

Voorbeeld:

Soms kun je van een artikel zijn/haar naam of beroep niet goed lezen of wil je iets anders nazoeken. Je kunt dan de ‘artikellegger’ erbij pakken via de Kadastrale Archiefviewer. Dit doe je als volgt:

• Ga naar mijn.kadaster.nl
• Kies voor ‘Login met Mijn Kadaster account’
• Login met inlogcode HisGIS en wachtwoord $2H%vP@tR.r*Xba
• Klik op ‘Ga naar Kadaster Archiefviewer’
• Kies documentsoort ‘Leggerartikel’*
• Zoek op de betreffende gemeente en artikelnummer (volgnummer kun je leeg laten)
• Open het leggerartikel dat gevonden wordt door te klikken op het document-icoontje
• Bovenaan zie je de gegevens van het artikel – kijk of je het hier wel kunt lezen

Als je hier aanvullende informatie vindt t.o.v. de OAT, bijvoorbeeld het beroep, mag je dit overnemen in de OAT-tool. De legger maakt immers samen met de OAT deel uit van het kadastrale register. De legger werd echter over een langere periode bijgehouden en je kunt niet zien wanneer iets werd gewijzigd/toegevoegd. Als er dus in de legger bijvoorbeeld bij de naam van mannelijke persoon ‘Weduwe van’ staat geschreven, maar in de OAT staat alleen de naam van de man, dan wijzig je dit niet in ‘weduwe van’. Dit kan namelijk pas op een later moment zijn toegevoegd, dus we volgen de OAT uit 1832.

Mocht je op een andere plek aanvullende informatie vinden over een artikel, bijvoorbeeld in de burgerlijke stand, dan mag je die informatie ook overnemen in de OAT-tool, maar dan graag met een issue erbij op het betreffende perceel, waarin je aangeeft dat de betreffende informatie uit de burgerlijke stand (of andere bron) komt. 

*Als je als documentsoort ‘Legger-rest’ kiest, vind je alle artikelen van de betreffende gemeente op alfabet. 

In historisch materiaal heb je vaak te maken met variatie in naamgeving. Voor dezelfde persoon kun je verschillende schrijfwijzen van zijn naam tegenkomen of verschillende informatie m.b.t. titel, woonplaats, straat of beroep. Deze verschillen kun je vastleggen in ‘varianten’.

Een variant kan gekoppeld worden aan één of meerdere personen*. Bij het zoeken naar een persoon, wordt automatisch ook in de gekoppelde varianten gezocht, waardoor bijvoorbeeld ‘Johan’ ook gevonden wordt als je zoekt op ‘Jan’ of ‘Johannis’ (mits de bewuste Johan gekoppeld is aan die varianten).

Varianten zijn dus niet generiek. Je moet voor elke individuele ‘Jan’ opnieuw een link leggen met de variant ‘Johan’ (als je hem ook als ‘Johan’ tegenkomt in de OAT) en voor iedere ‘landbouwer’ opnieuw de variant ‘boer’ toevoegen als je ontdekt dat deze persoon naast ‘landbouwer’ ook ‘boer’ wordt genoemd in de OAT. 

Hieronder wordt aan de hand van een voorbeeld uitgelegd hoe je iemand koppelt aan een variant.

Voorbeeld

In Hoogeloon komt artikel 228 voor als Hendrik Luijten én als Hendrik Leijten. We hebben hem in eerste instantie in de OAT ingevoerd als Hendrik Luijten en gaan nu de variant achternaam Leijten daaraan koppelen.

• Ga bovenin het menu bij ‘kies venster’ naar het ‘personen’ en zoek op achternaam en voornaam naar Hendrik Luijten.

• Klik bij de juiste Hendrik Luijten (artikel 228) op het linker blauwe knopje (varianten). Het variantenpaneel opent.

• Typ in het blauwe zoekveld ‘variant’ de eerste letters van Leijten om te zien of deze variant al bestaat. 

Optie 1 – de variant Leijten bestaat al:

• Je zoekt op leij in de kolom ‘variant’ en ziet onderaan de naam Leijten verschijnen. Deze variant bestaat dus al en is momenteel gekoppeld aan één persoon (de naam die erachter staat, Pieter van Leyden).

• Om de variant ook aan Hendrik Luijten te koppelen, klik je op het koppelknopje achter de kolom variant (zie rode pijl). De naam van Hendrik Luijten verschijnt dan in het groen ook achter de variant:

  

• Als je het variantenscherm nu sluit met het kruisje, kom je terug in het personenvenster. Daar zie je dat er nu een groene markering is verschenen achter de blauwe knopjes om aan te geven dat er een variant is gekoppeld. Welke dat is, staat onder de achternaam.

Optie 2 – de variant Leijten bestaat nog niet

• Je zoekt op leij in de kolom ‘variant’, maar vindt de naam Leijten niet.
• Klik op de blauwe plus rechtsonder of rechtsboven om een nieuwe variant aan te maken:
   
• Kies voor welk veld je de variant wilt aanmaken – in dit geval ‘achternaam’.
• Typ dan de betreffende variant (in dit geval Leijten) in het veld in de kolom ‘variant’:

• Klik vervolgens op het vinkje aan het einde van de regel om op te slaan. 
• Koppel nu de variant aan Hendrik Luijten door te klikken op het blauwe koppelknopje middenin de regel.  
• De regel springt nu weg naar de juiste plek in het alfabet. Als je opnieuw zoekt op leij, vind je hem weer en zie je Hendrik Luijten er in het groen achter staan. Ook zie je bovenaan bij de zwarte tekst staan dat er een variant bestaat en welke:
  
  

• Als je het variantenscherm nu sluit met het kruisje, kom je terug in het personenvenster. Daar zie je dat er nu een groene markering is verschenen achter de blauwe knopjes om aan te geven dat er een variant is gekoppeld. Welke dat is, staat onder het betreffende veld (in dit geval de achternaam).

*Let op: Je mag een variant nooit wijzigen, want dan wijzig je hem voor alle gekoppelde personen!
Als je bijvoorbeeld de beroepsvariant ‘boer’ koppelt aan Piet, maar je komt er later achter dat het niet boer maar melkboer had moeten zijn, dan moet je Piet ontkoppelen van de variant ‘boer’ en koppelen aan de variant ‘melkboer’. Je kunt niet de variant ‘boer’ wijzigen in ‘melkboer’, want dan zou je dat aanpassen voor ALLE gekoppelde personen met die variant. 

Soms is er iets aan de hand bij een perceel en wil je dat noteren. Bijvoorbeeld dat in de OAT een fout lijkt te zijn gemaakt in artikelnummer, naam van artikel, tariefsoort, etc.

Je kunt dan een ‘issue’ aan het perceel toevoegen, zodat dit geregistreerd wordt in het systeem. Dit doe je als volgt:

• Zorg dat het juiste perceel geselecteerd is
• Klik op het plusje rechts naast ‘Issues’

• Vul in het veld ’tekst’ kort en helder in wat het issue is
• Sla op met het vinkje rechts 

Als je klaar bent met een scan (of met de hele gemeente), kijk dan of er nog foutmeldingen zijn (roze of oranje gemarkeerde velden in de lijst met percelen). Zo ja, kijk dan per perceel wat de betreffende foutmelding is en of je deze zelf kunt oplossen.

• Heb je een typfout gemaakt? 
• Ben je een kolom vergeten over te nemen?
• Ben je vergeten een tweede tariefsoort toe te voegen (zie boven bij stap 3)?
• Is het een gebouw dat onbelast is (zie boven bij stap 3)?
• Moet er een vinkje worden gezet bij ‘geen gebouw’ (zie boven bij stap 3)?

Als je niet kunt ontdekken waarom er een foutmelding blijft staan, kun je dit vragen in Slack in kanaal #oat-invoer. 

Als je helemaal klaar bent met een gemeente, dan klik je bovenaan in het menu op de knop ‘Afronden’ om aan te geven dat de gemeente is ingevoerd. Hierna kun je niets meer wijzigen (beheerders nog wel). Je kunt dan vragen om een nieuwe gemeente.

Windows (split screen):

• Selecteer het venster dat je wilt splitsen.

• Druk op de Windows-toets + pijltje naar links om het venster op de linkerhelft van het scherm te plaatsen.

• Druk op de Windows-toets + pijltje naar rechts voor de rechterhelft

• Druk op de Windows-toets + pijltje naar links om het venster op de linkerhelft van het scherm te plaatsen.
• Om split screen weer uit te schakelen, maximaliseer je één van de twee vensters met het symbooltje rechts bovenin.

Mac (split view):

• Beweeg je cursor naar de groene knop linksboven in het venster van de eerste app (niet klikken, alleen aanwijzen).
• In het menu dat verschijnt, kies je ‘Schermvullend’ > ‘Links in scherm’ of ‘Rechts in scherm’.
• Aan de andere kant van het scherm verschijnen nu de andere openstaande apps. Klik op het venster dat je daar wilt tonen.
• Je Mac maakt nu een nieuwe bureaublad-space aan met beide apps naast elkaar in Split View.

Er bestaan verschillende versies van de OAT. Een overzicht van de verdeling over Nederland vind je hier.

Als je de regel van een perceel selecteert, staat er in het paneel rechts een prullenbakje links van de naam van het perceel. Daarmee kun je het perceel verwijderen:

Klik daarna even op ‘Ververs’ links bovenaan de tabel met percelen om de tabel te verversen. 

Soms wordt het veld ‘gebruik’ roze gemarkeerd en staat er een foutmelding, terwijl er niks fout is. Bijvoorbeeld in dit geval:

Omdat het grondgebruik ‘erf’ is, verwacht het systeem een bedrag bij ‘ink.geb’. Deze kolom is echter leeg in de OAT, omdat het perceel alleen uit het erf bestaat. Het huis is een apart perceel. Omdat je misschien het gebouw bent vergeten in te voeren, signaleert het systeem dat. Als jij echter zeker weet dat er geen gebouw op staat en dat je niet een gebouwd tarief bent vergeten, moet je een vinkje zetten bij ‘geen gebouw’ (rechts boven tarieven). Dan is het systeem weer gerustgesteld dat je niet per ongeluk iets bent vergeten en verdwijnt de roze melding.

In die tijd was er geen verschil tussen hervormd en gereformeerd. Daarom is slechts één van de twee in het opzoeklijstje opgenomen. Je kunt dus altijd kiezen voor ‘hervormd’, ook als er ‘gereformeerd’ in de OAT staat.